25 Eylül 2021
  1. Anasayfa
  2. Dünya
  3. DÜNYA SU GÜNÜ

DÜNYA SU GÜNÜ

DÜNYA SU GÜNÜ

Su; hayatımızın vazgeçilmezidir, temel bir insan hakkıdır ve ihtiyacıdır. Dünya su günü ise 1993 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edilen her yıl 22 Mart’ta kutlanan bir gündür. Her sene farklı temalarla kutlanan bu günün 2021 teması ise ‘Suya değer vermek’tir.

Su, insan başta olmak üzere gıda, sağlık, kültür, eğitim, ekonomi ve doğanın bütünlüğü açısından oldukça büyük bir değere sahiptir. Görüldüğü gibi büyük ve yeri tutulamaz olan değerimiz ne yazık ki sınırlı kullanıma sahiptir. WWF’nin 2010 Yaşayan Gezegen Raporu’na göre 2007 yılı itibarıyla, 1,8 milyar insan internet erişimine sahipken, 1 milyar insan içme suyuna erişimden yoksundu. Bu sorun giderek etkisini daha fazla gösteriyor. Dünya Ekonomik Forumu için 2014 yılında hazırlanan Risk Raporu’na göre su kıtlığı, dünyadaki en önemli üç risk arasında yer alıyor. (WWF-Türkiye, 2014)

Dünya haritasına baktığınızda gördüğünüz maviliklerin sadece % 2,5’i tatlı su kaynaklarından oluşur. Bu suyun %70’i ise buzullardadır. Yerküre üzerindeki suyun tamamı 5 litrelik bir şişeye konulacak olsa, insanların erişebileceği tatlı su miktarı, yalnızca 1 yemek kaşığına denk gelir. Başka bir deyişle erişilebilir tatlı su miktarı, dünyanın toplam su varlığının %1’inden bile az (WWF-Türkiye, 2020).

Ülke olarak sudaki durumumuz ne?
Türkiye, 1,519 m3 kişi başına düşen su miktarı ile su zengini bir ülke değil ‘su sıkıntısı çeken’ bir ülkedir. Artan nüfusun 2030 yılında 100 milyona ulaşacağı ve bu durumda kişi başına düşen su miktarının 1,120 m3/yıl olması ön görüsü ülkemizin su fakiri olma yönünde ilerlediğinin bir göstergesidir (WWF, 2020).
Su kaynakları üzerinde sorunlar şu şekilde özetlenmiştir:

  • Sürdürülebilir olmayan su altyapı projeleri : Hidroelektrik santraller, barajlar, havzalar arası su transferi
  • Tarımda su kullanımı : Tarımsal sulamanın büyük bir kısmının geleneksel yöntemlerle yapılması tarımın en fazla su kullanan sektör arasına girmesinin nedenlerinden biridir. Damla veya yağmurlama ile yapılan su yöntemlerinin kullanımı su kaynaklarının verimli kullanıldığı yöntemlerdendir. Fakat bu yötemlerin kullanımı ülkemizde çok sınırlıdır.
  • İçme suyu : Artan nüfusla birlikte içme suyu arzı büyük bir sorun haline gelmektedir.
  • Kirlilik : Ülkemizdeki 3,225 belediyenin yalnızca 296’sı atık su arıtma tesisi kullanmaktadır. Kirlilikten etkilenen sulak alanların sadece birkaçı şu şekildedir: Büyük Menderes Nehri, Eğirdir Gölü, Bafa Gölü, Tuz Gölü, Gediz Deltası, Uluabat Gölü, Beyşehir Gölü, Eber Gölü, Burdur Gölü ve Göksu Deltası.
  • Büyük ölçekli altyapı projeleri: Otoyollar, kentleşme, vb. ve madencilik faaliyetleri, su kaynaklarını ve özellikle sulak alan ekosistemlerini doğrudan etkilemektedir,
  • Küresel iklim değişikliği : İklim değişikliği, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de doğal çevreyi olduğu kadar kalkınmayı da etkileyecek en önemli sorunlardan biridir( WWF, 2014)
Peki biz suyumuzun değerini biliyor muyuz? Görüldüğü üzere birçok sorunla su kaynaklarımız tehdit altında. Bu değeri sağlamak ve tehditleri azaltmak tabii ki bizim elimizde. Önce kendimizden başlayarak çevremizi bilinçlendirmeli ve bu tehdidi önlemek için harekete geçmeliyiz.

Neler yapabiliriz?
Musluğu açık bırakmayalım : Sebzelerimizi her gün elde değil de su dolu bir kapta yıkayarak daha az su tüketebiliriz. Bu yöntemle 4 kişilik bir aile yılda ortalama 18 ton su kurtarabilir.
Bulaşıklarımızı makinede yıkayalım: 4 kişilik ailenin elde yıkanan bulaşığı ortalama 84-126 litre su harcar ama aynı bulaşığı bulaşık makinesiyle yıkayarak 12 litre su harcarız. Yani bu şekilde yılda ortalama 26-40 ton su kurtarabiliriz.
Dış fırçalarken, tıraş olurken suyu kapatalım : Diş fırçalarken ya da tıraş olurken açık bıraktığımız su ile yılda kişi başı 12 ton su harcanmasına yol açmış oluruz.
Daha kısa duş alalım : Sadece 5 dakikalık bir duş sırasında ortalama 60 litre su harcanıyor. 4 kişilik bir aileden sadece bir kişi duş süresini 1 dakika azaltırsa yaklaşık 18 ton su kurtarırız.
Gereksiz yere sifon çekmeyelim : 4 kişilik bir aileden her biri günde bir kere amacı dışında çektiği sifonla yılda 16 ton su harcamış oluyor.
Duş başlığımızı değiştirelim : Suyu daha az saçarak daha iyi püskürten ekonomik duş başlıklarından alalım.
Muslukları tamir ettirelim : Her saniye bir damla damlayan musluk yılda 1 ton su harcar. Evdeki musluklarımızın su kaçırıp kaçırmadığını kontrol edelim.
Su kaçaklarını engelleyelim : Eski tip borular tonlarca su harcar bunları yenileriyle değiştirelim ya da tamir ettirelim.
Çamaşır ve bulaşık makinesini ekonomik programda çalıştıralım : Tek bir çalışmada çamaşır makinesiyle 176 litre su harcamış oluruz. Bulaşıklarımızı akan suda değil su dolu kapta arındırıp makineye yerleştirelim ve tam dolduktan sonra açalım. (TEMA)

Bunlar yapabileceklerimizin sadece küçük bir bölümü. Yarın çok geç olmadan hep beraber bu küçük bölümü geleceğe dönüştürelim.
 
Kaynaklar
  1. Anonim. 2020. Su döngüsünü iyileştirmek için yağmur suyu hasadı. WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) ve T.C. MEB. İstanbul.
  2. Uyduranoğlu Öktem A., Aksoy A. 2014. Türkiye’nin su riskleri raporu. WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı). İstanbul.
  3. Anonim. 2020. Geleceğin suyu. TEMA. https://sutema.org/gelecegin-suyu.3.aspx ( Erişim Tarihi : 22.03.2021)

image description

Melek Keskin

Şubat 2021

Ben Melek. Tekirdağ'da yaşıyorum. Bursa Uludağ Üniversitesi gıda mühendisliği 3.sınıf öğrencisiyim. Mühendislik bölümleri arasında pek bilinmeyen gıda mühendisliğinin, akla ilk gelen mühendislik bölümleri arasında yer edinmesi için buradayım. Bölümümü bitirme yolunda ilerlerken öğrendiklerimi sizlerle paylaşmak ve sizleri bilgilendirmek istiyorum. Ayrıca doğa, sanat edebiyat ve müzikle ilgili her şeyi severim. Yazılarımı keyifle okumanız dileğimle.

0 Yorum Yapılmış

Yorum Yap

https://inovatifbakis.com.tr/assets/