25 Eylül 2021
  1. Anasayfa
  2. Enerji
  3. BURSA'NIN ENERJİ KAYNAKLARI

BURSA'NIN ENERJİ KAYNAKLARI

BURSA'NIN ENERJİ KAYNAKLARI

  Dünya’da ve ülkemizde nüfus artışı, sanayileşme, yatırımların büyümesi ve yaşam standartlarının yükselmesi enerji alanındaki teknolojik ve bilimsel çalışmaları zorunlu kılmaktadır. Enerji bugün uluslararası bir sorun haline gelmiştir. Fosil yakıtlı enerji kaynaklarının belli bir süre içinde bitecek olması ve yeni rezervlerin üretiminin oldukça pahalı olması, alternatif yeni kaynakların bulunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu konuda başta gelişmiş dünya ülkeleri araştırma-geliştirme çalışmalarına oldukça yüksek miktarlarda maddi kaynak ayırmaktadırlar ve çalışmalar yapmaktadırlar. Ülkemiz açısından yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında ve ülkeyi enerji açısından dışa bağımlılıktan kurtarması,alternatif enerji kaynaklarının önemini ortaya çıkarmaktadır. Biliyoruz ki artık enerjiyi yönetebilen ülkeler, dünyayı yönetmektedir.
  Türkiye gibi Bursa’da da yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına ve bu alanda yerli olmaya yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bursa Büyükşehir Belediyesi,daha sağlıklı bir gelecek için çevre yatırımlarına ağırlık veren ,yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarının kullanımını özendiren,yeşil kentler oluşturmayı hedefleyen Avrupa Belediye Başkanları Sözleşmesine (Covenant of Mayor) katılım sağlamıştır.
  Bursa yenilenebilir ve yenilenemez enerji açısından çeşitli kaynaklara sahiptir. Bu kaynakların üretiminde,ülkemizin geneline göre oranladığımızda Bursa’nın önemi azımsanmayacak derecededir.Enerji kaynakları;

1-GÜNEŞ ENERJİSİ

   Güneş,dünyanın en önemli enerji kaynakları arasında yer almaktadır. Güneş enerjisinin,tükenmeyen bir enerji kaynağı olması ,karmaşık teknolojiye ihtiyaç duymaması,kolay işletilebilmesi, kısa sürede kurulabilmesi,uzun yıllar problemsiz çalışması,temiz bir enerji kaynağı olması gibi nedenlerden dolayı dünya çapında kullanımı her geçen gün artmaktadır.Bu enerji , elektrik ihtiyacının karşılanmasının yanı sıra, ısıtma ve soğutma sistemlerinde de kullanılmaktadır.
  Genel olarak yapılan projelere örnek vermek gerekirse; Bursa’da “enerji devrimi” olarak anılan Türkiye'de ilk defa Gürsu'da Güneş enerjisinden üretilen elektriğin şebekeye verildiği en kapsamlı sistem kurulmuştur. Bursa’nın önemli geçim kaynaklarından olan tarım sektörü birçok zorluğun yanında enerji maliyetleri ile de mücadele etmektedir.Bu alanda tarımsal sulamada güneş enerjisi sistemlerinin kurulması,bina çatılarında PV uygulamaları ve bununla ilgili yerli,yenilenebilir bir enerji yapmak,uygulamak ve bunun farkındalığı ile ilgili seminerler vermek gibi projeler de mevcuttur.
    Bursa’daki en önemli GES’ler; Soğuksu Güneş Enerji Santrali,Olsa Salça Bursa Ges,Beybi Plastik , Bursa GES,Özlüce Atıksu Arıtma Güneş Santrali,Hibrid Otomotiv GES,İnegöl Mediha-Hayri Çelik Fen Lisesi Güneş Enerjisi Tesisi, Kor Enerji Güneş Santrali,BUSKİ’nin sevk ve idaresinde tesis edilen GES’ler ; Batı Arıtma GES’in yıllık toplam üretimi 180.000 kWh, D46 su deposu GES yıllık toplam üretim 350.000 kWh, Doğu Arıtma GES ve yıllık toplam üretimi 40.000 kWh’tır.Proje aşamasında 2 adet GES tesisi bulunmaktadır:D12-2 GES yıllık tahmini üretim 350.000 kWh,Yenişehir Arıtma GES’in ise yıllık tahmini üretimi 700.000 kWh’tır. Daha spesifik konuşmak gerekirse, cep telefonlarının şarj olurken 2 ile 6 watt arasında güç tükettiğini ve 1 kW elektriğin 1000 Watt elektriği ifade ettiğini düşünürsek bunlar hiç de küçümsenecek değerler değildir.

2-HİDROELEKTRİK ENERJİSİ

   Barajlardaki suyun,elektrik üreten santralleri çalıştırması ile oluşan enerjiye hidroelektrik enerji denir.Yenilenebilir enerji kaynaklarının başında gelir.Temel olarak nehirlere karışan yağmur suyu ya da eriyen kar,su enerjisine barajlar yardımıyla dönüştürülebilir.Hidroelektrik santrallar;yenilenebilir kaynak olan sudan enerji elde etmeleri,sera gazı emisyonu yaratmamaları,inşaatın yerli imkanlarla yapılabilmesi,teknik ömrünün uzun olması ve yakıt giderlerinin olmaması,İşletme bakım giderlerinin düşük olması ,kırsal kesimlerde ekonomik ve sosyal yapıyı canlandırmaları yönünden en önemli yenilenebilir enerji kaynağıdır.
   Bursa’da bulunan hidroelektrik santraller; Uluabat Hidroelektrik Santrali - HES; 100 MWe kurulu gücü ile ortalama 93.511 kişinin tüm elektrik enerjisi ihtiyacını karşılar.Kurulu güce oranı;%0.1229 dur.Devecikonağı Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES); 28,03 MW  kurulu gücü ile ortalama 14.065 kişinin tüm elektrik enerjisi ihtiyacını karşılar.Kurulu güce oranı;%0.0345 tir.
  Egemen Hidroelektrik Santrali; 19,92 MW kurulu gücü ile ortalama 18.746 kişinin tüm elektrik enerjisi ihtiyacını karşılar.Kurulu güce oranı;%0.0245tir.
  Ayrıca Boğazköy Barajı ve HES, Akdere HES, Suluköy HES, Tüfekçikonağı HES, Gözede 2 Regülatörü ve HES, Gözede HES, Mustafakemalpaşa Suuçtu HES, Oylat HES, İnegöl Cerrah HES gibi santraller bulunmaktadır.Buski tarafından yapılan;işletmeye alınan 2 adet HES tesisi bulunmaktadır. D0 HES TESİSİ, 2015 yılında devreye alınmıştır. Yıllık toplam üretimi 3.000.000 kWh, D13 HES TESİSİ yıllık toplam üretim 7.200.000 kWh’tır. Ayrıca  Doburca’daki içmesuyu ana hattına kurduğu tribün ile de sudan elektrik enerji üretmektedir. İnşaatı devam eden  D12-2 HES TESİSİ’nde (650 Kw) yıllık toplam üretim 3.500.000 kWh’tır. Proje aşamasındaki HES’ler; İnegöl Cerrah HES, Turgutalp HES ve Ulupınar HES’tir.

3-RÜZGAR ENERJİSİ

   Yer yüzeylerinde meydana gelen farklı ısınmalar hava sıcaklığı,nem ve basınç faktörlerinin farklılaşması dolayısıyla havanın hareket etmesine neden olarak rüzgarı oluşturur.Türkiye geniş yüzölçümü ve konumu itibariyle sahip olduğu iklim özellikleri açısından önemli derecede rüzgar potansiyeline sahiptir.
   Büyükşehir Belediyesi’nin isteğiyle Türk Northel firması tarafından özel olarak üretilen Türkiye’nin yüzde 100 yerli ilk rüzgar gülleri, Bursa’da kurulan santrale monte edildi. Mudanya’nın Aydınpınar bölgesindeki Rüzgar Enerjisi Santrali (RES) alanında önemli adım atılmıştır.Bu rüzgar güllerindeki teknoloji,yazılım,kalıplar,kanatlar,döküm aksamı da dahil hepsi yerlidir. Döküm aksamı Bursa'daki İğrek Makine, güç elektroniği ise Aselsan tarafından yapılmıştır. Northel firmasıyla birlikte tüm organizasyon tamamlanmıştır.
Bursa Rüzgar Santralleri; Harmanlık RES(  Karacabey) ,  Kürekdağı RES(Gemlik), Karacabey RES(Karacabey), Gündoğdu Rüzgar Santrali(Gemlik),  ŞAHRES Şahmelek Rüzgar Enerji Santrali’dir.    
              
4-JEOTERMAL ENERJİ

   Jeotermal enerji, yer kabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş basınç altındaki sıcak su, buhar, gaz veya sıcak kuru kayaçların içerisindeki ısıl enerjidir.Jeotermal enerji,elektrik enerjisi üretiminin yanı sıra,konutların merkezi ısıtılması ve soğutulmasında, sıcak su temininde, sera ısıtılmasında, kaplıca amaçlı olarak, kimyasal maddelerde vb kullanılabilir. Jeotermal enerji; yenilenebilir, ucuz, düşük teknoloji seviyeli ve çevreyi kirletmeme avantajlarına sahiptir.
    Bursa jeotermal enerji kaynakları bakımından zengin illerimizden birisidir. Özellikle Bursa’daki sıcak su kaynakları tedavi amaçlı kaplıcalarda ve turistik tesislerde kullanılmaktadır. Jeolojik olarak çok eski tarihlere uzanmakla Bursa’da kaplıcaların halka mal edilmesi Bizans İmparatorluğu dönemine rastlar.
    Bursa ovasının büyük kısmı artezyen sahasıdır. Ovada halk tarafından basit usullerle açılan kuyuların derinlikleri 5-150 m arasında değişmektedir. Artezyen basıncına genel olarak 50 m’den derin kuyularda erişilmektedir. Bursa ovasında 1966 yılında 2.4-5.1 lt/s debilerinde ve derinlikleri 20-300 m arasında değişen kuyular açılmıştır. Bu kuyulardan elde edilen sular merkezi bir üniteden Çekirge’nin güneyindeki depolara sevk edilmekte ve buradan şehre verilmektedir. Şehrin temiz su ihtiyacı büyük oranda Doğancı, Demirtaş ve Hasanağa Barajlarından sağlanmaktadır.
    Sıcak su kaynakları etüt sahasındaki sıcak su kaynakları üç grupta toplanabilir:  Çekirge grubu sıcak su kaynaklarının suları Çekirge bölgesinde resmi ve özel kuruluşlara ait otel, hastane ve banyolarda kullanılmaktadır. 101 evi ısıtacak kadar enerji üretebilmektedir. Kaynarca grubu sıcak su kaynaklarında benzer olarak kaplıca otellerinde banyolarında ve kalorifer sistemlerinde kullanılmaktadır.243 ev kadar ısıtabilecek kapasiteye sahiptir.Ayrıca Bursa ve çevresinde oldukça zengin jeotermal enerji kaynakları vardır fakat özellikle Yalova ve Oylat (İnegöl)’de bulunan sıcak sudan yeterince yararlanılamamaktadır. Bu grup üzerinde detaylı çalışma yapılmalıdır.477 ev ısıtabilecek kapasiteye sahiptir.

5-BİYOGAZ ENERJİSİ

     Biyokütle terimi genel anlamda değerlendirildiğinde yaşayan organizmalardan üretilen madde anlamına gelmektdir.Bitkisel ve hayvansal kökenli tüm doğal maddeler biyokütle enerji kaynağını oluşturmaktadır.Bu kaynaklardan elde edilen enerji ise biyokütle enerjisidir.Çoğunlukla biyokütle;odun ve odun atıklarından,kentsel katı atıklardan ,tarımsal atıklardan ve atık gazlardan üretilir.Yaygın olarak kullanılan diğer arıtma yöntemlerine göre daha az enerji ve besin gerektirmesi, daha düşük işletme maliyetine sahip olması, arıtımdan çıkan atığın gübre olarak kullanılabilmesi ,daha sağlıklı,hijyenik yaşam alanlarının yaratılmasını sağlaması,mevsimsel işletim olanağı sunması ve üretilen metan gazının ısı ve elektrik enerjisi üretiminde kullanılması anaerobik yöntemleri daha çekici kılmaktadır.
  Yaklaşık 10 milyon TL’lik yatırımla Hamitler Katı Atık Depolama alanı, adeta enerji deposu haline gelmiştir. Günlük ortalama 2850 ton evsel atığın depolandığı ve doluluk oranın yüzde 52 seviyesinde olduğu Hamitler Katı Atık Depolama Sahası´ndan çıkan metan gazından elektrik üretme projesi kapsamında 2012 yılında faaliyete başlayan tesiste bugün itibariyle saatte 9800 kilowat elektrik enerjisi üretilmektedir. 2015 yılında yaklaşık 83 milyon kilowat elektrik enerjisi üretilirken, yaklaşık 47 bin konutu aydınlatacak enerji çöplükten sağlanmış oldu.
   Hamitler Katı Atık Depolama Alanı’nda biriken metan gazından elektrik enerjisi üreten, İnegöl Katı Atık Depolama Alanı’nda toplanan metan gazını da elektrik enerjisine dönüştürmeye başlamıştır. İlk etapta saatte 1,8 megavat elektrik üretimiyle, bir yılda yaklaşık 14 bin konutun enerji tüketimine karşılık gelen elektrik enerjisi üretecek olan bir tesis kurulmuştur.
   Ayrıca Bursa’mızda tesis edilen Akışkan Yataklı Çamur Yakma ve Enerji Elde Etme Tesisi çamurun yerinde en az çevresel etki oluşturarak ve tüm çevresel sınırlamaları karşılayacak şekilde bertaraf edildiği örnek bir tesistir. Toplam 400 ton kuru-katı madde/gün içerikli çamur yakma kapasitesine göre çift hat olarak tasarlanan sistemde yakma gerçekleştirilmektedir. Bu tesiste atık değerindeki çamurlardan saatte 2,5MW elektrik enerjisi üretilmektedir.

6-KÖMÜR ENERJİSİ

  Kömür; bitkisel kökenli organik maddeler ve inorganik bileşenlerden oluşan tortul bir kayaçtır. Bataklıklarda bitki ve ağaç kalıntılarının üst üste yığışarak çökelmesi ve milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde kimyasal ve fiziksel etkilerle değişime uğraması sonucu oluşur.
  Kömür, tüm dünyada da en çok kullanılan madenlerden bir tanesidir. Yeryüzünün en eski madenlerinden birisi olan kömür güvenilir ve düşük maliyetli bir fosil yakıt kaynağı olduğu için çok fazla rağbet görmektedir.
  2005 yılından itibaren enerji üretiminde yerli kaynaklara önem verilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleri çerçevesinde sanayileşme ve nüfus artışına paralel olarak artan enerji talebinin karşılanması amacıyla; yeni kömür sahalarının bulunması ve bilinen sahaların geliştirilmesi çalışmalarına hız verilmiştir.
  2018 yılında kömüre dayalı santrallerden toplam 113,3 TWh elektrik üretilmiş olup toplam elektrik üretimi içerisindeki payı %37,3 düzeyindedir.
  Türkiye'de bulunan 39 Kömür ve Linyit Yakıtlı Termik Santrallernin toplam kurulu gücü 17.343,76 MW'dır. Bursa’da bulunan termik santrallerin kurulu güçlerini incelediğimizde; Orhaneli Termik Santrali  210MW, Keles Termik Santrali 270 MW, DOSAB Buhar ve Enerji Üretim Tesisi 49.5 MW gücünde enerji üretimi sağlanmaktadır.

7)DOĞALGAZ ENERJİSİ

  Doğalgaz içeresinde %95 oranında metan gazı bulunan doğalgazın geriye kalan %5 lik kısmı ise etan, propan, bütan ve karbondioksit, helyum, azot, hidrojen sülfür bulunur. Doğalgaz petrol çıkartma sırasında kayaçların arasında sıkışmış gaz şeklide yeryüzüne çıkar. İlk petrol çıkarma çalışmalarında açığa çıkan doğal gaz yakılırdı doğalgazın önemi zamana anlaşıldıktan doğalgaz borularla şehirlere Evlere ve iş yerlerine endüstriyel sanayilere taşınarak kullanılmaya başlandı. Doğalgaz verimi yüksek kullanım alanı geniş fosil türevli bir enerji kaynağıdır. Doğalgazın kesintisiz ve her zaman kullanıma açık bir enerji kaynağı olması doğalgazın değerini yükseltmektedir.
  Türkiye'de bulunan 275 Doğalgaz Santrallerinin toplam kurulu gücü 22.162,93 MW'dır. Bursa’da bulunan santralleri incelediğimizde  Bursa Doğalgaz Santrali  1432MW, Bursa Doğalgaz Termik Santrali 486 MW, Bosen Bursa Doğalgaz Santrali 264MW,  Zorlu Enerji Bursa Doğalgaz Santrali 34MW.

image description
image description
image description
Etiketler:
image description

Aysu Seven

Şubat 2021

Merhaba,ben Aysu.İzmir'de doğdum.Uludağ Üniversitesi Makine mühendisliği 3.sınıf öğrenciyisim.Gördüğüm,ilgi duyduyduğum,merak ettiğim konuları araştırmayı seviyorum.Yani hem öğreniyorum,hem de öğrendiklerimi paylaşıyorum diyebiliriz.Umarım siz de yazılarımı ilgiyle ve keyifle okursunuz :)

0 Yorum Yapılmış

Yorum Yap

https://inovatifbakis.com.tr/assets/